Maison Creyghton (smulzaal) in Nijmegen


De aanleiding voor het onderstaande verhaal is een foto van een koekblik, die begin 2005 verscheen op de website van "Noviomagus", een website over de geschiedenis van Nijmegen. Hieronder de foto die daar werd vertoond, met begeleidende tekst:

Foto: Noviomagus (2005).

Wat moeten we nog vertellen over dit mooie blik, de bovenkant is rijkelijk gevuld met informatie!  Heeft u herinneringen aan dit item? Laat het ons weten, wij maken graag gebruik van uw verhaal. Noviomagus.


Naar aanleiding van bovenstaande foto hebben wij (Joep Creyghton en Jos Grupping) gereageerd. Hieronder onze gezamenlijke reactie. Joep Creyghton is een kleinzoon van de Nicolaas Creyghton, de oprichter van “Maison Creyghton” en is geboren in Nijmegen. Jos is getrouwd met Marga Morel, nicht van Joep en eveneens geboren in Nijmegen. Haar vader had een winkel in verf en behang en was een broer van Maria Morel, de moeder van Joep. Verderop daarover meer. Hieronder eerst nog een foto van het betreffende koekblik.

Foto: Noviomagus (2005)

Het rijk versierde koekblik was de luxe verpakking van koekjes van “Maison Creyghton”, gevestigd op de hoek van de Molenstraat en van Welderenstraat, waar nu Optiek De Boer en de Penshop zijn gehuisvest. Maison Creyghton was een banketbakkerij en kokszaak annex lunchroom en bodega, opgericht door Nicolaas Creyghton en ook bekend onder de naam “De Molenpoort”. Zelf gebruikte hij voor zijn zaak ook wel de naam “Smulzaal”, zie de annonce hieronder.

Annonce in "De Gelderlander", ca. 1920. (Joep Creyghton)

Nicolaas Creyghton, geboren in 1871 en afkomstig uit een grote Leidse familie, trouwt in 1897 in Leiden met Cornelia Meijsing, dochter van een Leidse banketbakker. Kort daarna verhuizen zij naar Nijmegen, waar Nicolaas op de hoek van de Molenstraat en de van Welderenstraat een banketbakkerij en lunchroom begint. Voor zover bekend was dat een groot succes.


 
Foto van het pand op de hoek van de Molenstraat, dat er ook nu nog vrijwel ongewijzigd uitziet.

Nicolaas’ kleinzoon Joep schrijft: “Opa ging ieder jaar een maandje naar Parijs, ongetwijfeld om er ideeën en inspiratie op te doen (zie ook de foto's van het interieur hier beneden). Wat hij daar verder uitvoerde was minder duidelijk. Hij was een artistiek bevlogen en joyeus ondernemer, die naam had hij zeker. Een aantal jaren geleden heeft er een artikel in De Gelderlander gestaan over Creyghton en zijn lunchroom (smulzaal was de vertaling die opa daarvoor bedacht had). Daarin kwam onder meer de uitdrukking Creyghton-brood voor (of Nijmeegsch Brood, zie koekblik-foto), een gebaksoort waarop opa het patent had. Ik geloof dat dit Creyghton-brood toen zelfs weer gebakken is.”
 

 

Interieur van de "smulzaal". Let o.a. op de wandschildering en de prachtige lampen. Foto: Dick Pouderoijen.

Ook het (door Parijs geïnspireerde?) interieur van de winkel straalde luxe uit. Foto: Dick Pouderoijen.

Folder van Maison Creyghton, met dank aan Peter Huisman, exploitant van de huidige lunchroom
Panaché in het winkelcentrum "De Molenpoort" verderop in de Molenstraat
en dus min of meer
opvolger van Nicolaas Creyghton
. Zelfs het drukwerk was, zeker voor die tijd, zeer fraai verzorgd.

Aan het begin van de eerste wereldoorlog verkoopt Creyghton zijn banketbakkerij/lunchroom en begint met een partner een fabriek in essences (kunstmatige geurstoffen). Echte specerijen en natuurlijke geurstoffen zijn dan door de oorlog schaars. Na de oorlog herstelt die markt zich weer en gaat zijn business failliet, mogelijk "geholpen" door een minder bonafide partner? In juni 1928 verhuist het hele gezin naar de Reigerstraat in Utrecht. Nicolaas opent daar een nieuwe Smulzaal, maar die wordt helaas geen succes."

Behalve een lunchroom sticht Nicolaas ook een groot gezin met 10 kinderen. Eén daarvan is de bekende Nijmeegse Jezuïet en publicist Josef Creyghton (1901-1975), die na de tweede wereldoorlog o.a. het katholieke weekblad “De Linie” oprichtte, later “De Nieuwe Linie”. Zie ook: http://www.inghist.nl/Onderzoek/Projecten/BWN/lemmata/Index/bwn5/creijghton.
Een van zijn andere kinderen is Jan Creyghton, die trouwt met Maria Morel uit Nijmegen, dochter van Stephanus Morel en Christina Kleyn, oorspronkelijk uit Arnhem.


Creyghton en Morel

De relatie van Jos Grupping met de Creyghton familie loopt via zijn schoonmoeder Corrie Creyghton, dochter van Willem Jozeph Creyghton uit Leiden, broer van Nicolaas Creyghton. Corrie Creyghton trouwt met Harry Morel. Harry was de oudste zoon van Stephanus W. Morel (uit Arnhem) en Christina Kleyn (uit Nijmegen). In 1896 vestigt vader Stephanus Morel zich als behanger aan de Burchtstraat in Nijmegen. Daar wordt ook zoon Harry geboren. Harry Morel en Corrie Creyghton krijgen drie kinderen: Peer (1928), Mieke (1929) en Marga (1939). Marga trouwt in 1963 met Jos Grupping.

N.B. Tussen de families Creyghton en Morel bestaan meerdere relaties, want Jan Creyghton, zoon van Nicolaas Creyghton en vader van Joep Creyghton, is enerzijds neef van Corrie Creyghton, maar anderzijds getrouwd met Maria Morel, een zus van Harry Morel. Daaardoor zijn Joep en Marga zowel volle neef/nicht (via de Morel-lijn) alsook achterneef/nicht (via de Creyghton lijn).

In 1911 verhuist het gezin Morel met behangwinkel naar een fraai pand aan het Kelfkensbos. Zie de foto hieronder. Rond 1930 volgt oudste zoon Harry zijn vader op in de zaak. Met enige tegenzin, want hij is veel meer geïnteresseerd in literatuur en muziek dan in verf en behang. Via de literaire kring is hij o.a. ook goed bevriend met Godfried Bomans. Gelukkig heeft hij een knecht die het vak van behanger wel goed beheerst.

Foto: Gemeentearchief Nijmegen

In september 1944 moet de familie plotseling het huis verlaten, als vluchtende Duitse soldaten in dit deel van de binnenstad veel gebouwen in brand steken. Op onderstaande foto een blik op het oostelijke deel van de Lange Burchtstraat, richting Kelfkensbos. Na enige omzwervingen in Nijmegen verhuist het gezin Morel uiteindelijk naar Amsterdam. Harry wordt daar redacteur op het gebied van literatuur en muziek bij het door zijn aangetrouwde neef Josef Creyghton opgerichte blad “De Linie”. Daarnaast publiceert hij dichtbundels onder het pseudoniem “Alex Campaert”.


Zijn voormalige "knecht" heeft na de oorlog de behangzaak nog jarenlang voortgezet in de Burghard van den Bergstraat onder de oude en bekende naam van "Morel's Behang"!

Foto: Marja Jansen-Kropman.

Over beide families Creyghton en Morel en hun onderlinge relatie kunt u meer vinden op de Creyghton-Morel Homepage: http://www.xs4all.nl/~joscmg/Creyghton/Creyghton.htm

Laatste wijziging: 29.11.2007